دکتر مریم معتمدی نسب فلوشيپ اونکولوژی و جراح سرطان زنان
سرطان رحم – تشخیص، علائم و درمان
رحم یک عضو توخالی در ناحیه لگن خانمهاست که نقش کلیدی در تولید مثل دارد. دیواره رحم از سه لایه تشکیل شده است:
- سروز: لایه پوشاننده بیرونی رحم.
- میومتر: لایه عضلانی رحم.
- اندومتر: لایه فعال که در پاسخ به هورمونها تغییر میکند و خونریزی قاعدگی ناشی از ریزش آن است.
سرطان رحم به دلیل رشد غیرطبیعی سلولها در اندومتر یا میومتر ایجاد میشود. شایعترین نوع، کانسر اندومتر است و در مراحل اولیه اغلب با خونریزی غیرطبیعی خود را نشان میدهد. سارکوم رحم و کارسینوسارکوم کمتر شایع هستند و معمولا پرخطرترند.
علائم سرطان رحم
- خونریزی واژینال غیرطبیعی، به ویژه در زنان بالای 40 سال و پس از یائسگی
- لکهبینی یا خونریزی بین دورههای قاعدگی
- درد یا فشار مزمن در لگن
- کاهش وزن غیرقابل توجیه
- بزرگی شکم یا نفخ مداوم
- ترشحات غیرطبیعی واژینال
هرگونه خونریزی غیرطبیعی در سن بالای 40 سال یا پس از یائسگی باید جدی گرفته شود و فوراً توسط فلوشیپ آنکولوژی زنان ارزیابی شود، زیرا تشخیص زودهنگام شانس درمان موفقیتآمیز را به شدت افزایش میدهد.
علت و عوامل خطر
سرطان رحم معمولا ناشی از جهش ژنتیکی سلولهاست. عوامل خطر شامل سن بالای 50 سال، چاقی، دیابت، فشارخون، هورمون درمانی با استروژن تنها، یائسگی دیررس، قاعدگی زودهنگام، سابقه خانوادگی سرطانهای زنان و مصرف تاموکسیفن است.
روشهای تشخیصی
تشخیص سرطان رحم شامل معاینات لگنی، تست پاپ اسمیر، سونوگرافی ترنس واژینال، بیوپسی اندومتر، MRI و CT اسکن است.
اقدامات پاراکلینیک:
- سونوگرافی ترنس واژینال (TVU): بررسی ضخامت اندومتر و لایه میومتر.
- بیوپسی اندومتر: نمونهبرداری سلولها برای بررسی سرطانی بودن.
- تست خون: بررسی مارکرهای سرطانی در صورت لزوم.
- MRI لگن: تعیین سایز، عمق و درگیری بافتهای مجاور.
- CT اسکن: بررسی انتشار سرطان به دیگر اندامها و لنفنودها.
درمان سرطان رحم
1. درمان دارویی و حفظ باروری
در مراحل اولیه و در افرادی که تمایل به حفظ باروری دارند، از هورمون درمانی و داروهای خاص برای کنترل رشد سلولهای سرطانی استفاده میشود. این روش تنها تحت نظر دقیق فلوشیپ آنکولوژی زنان ممکن است.
2. درمان جراحی – وسعت عمل
جراحی اصلیترین روش درمان سرطان رحم است و باید توسط فلوشیپ آنکولوژی زنان انجام شود تا نیاز به جراحی مجدد کاهش یابد. وسعت جراحی شامل:
- هیسترکتومی کامل (حذف رحم)
- حذف هر دو تخمدان و لولههای فالوپ
- بررسی و نمونهگیری لنف نودهای لگنی و اطراف آئورت
- بیوپسی از اومنتوم در صورت نیاز
این اقدامات باعث میشود که تمام مناطق در معرض خطر برداشته شود و احتمال عود بیماری به حداقل برسد.
3. درمان تکمیلی: شیمی درمانی و رادیوتراپی
در موارد پیشرفته یا درگیری گسترده، شیمیدرمانی، رادیوتراپی یا ترکیب آنها پس از جراحی لازم است تا سلولهای باقیمانده سرطانی از بین بروند.
برای درمان ضایعات پیش سرطانی یا زگیل تناسلی میتوانید به صفحات لیزر درمانی زگیل تناسلی و فلوشیپ انکولوژی زنان مراجعه کنید.
سوالات متداول (FAQ)
سرطان رحم چند مرحله دارد؟
سرطان رحم از مرحله 1 تا 4 دستهبندی میشود. تشخیص زودهنگام در مرحله 1 با شانس موفقیت درمان تا 95٪ همراه است.
آیا سرطان رحم قابل درمان است؟
بله، در مراحل اولیه درمان با جراحی کامل توسط فلوشیپ آنکولوژی زنان، دارو و پیگیری منظم میتواند موفقیتآمیز باشد. درمان تکمیلی در مراحل پیشرفته شامل شیمیدرمانی و رادیوتراپی است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
هر خونریزی غیرطبیعی، لکهبینی یا تغییر ترشحات واژینال در زنان بالای 40 سال یا پس از یائسگی نیازمند بررسی فوری توسط فلوشیپ آنکولوژی زنان است. مراجعه سریع شانس درمان موفق و جلوگیری از عود بیماری را افزایش میدهد.
آگاهی از علائم و اقدامات پیشگیرانه زندگی شما را نجات میدهد. صفحه نخست مطب و صفحه جراحیها و درمانها برای اطلاعات بیشتر در دسترس است.