سرطان تخمدان:علائم، مراحل و درمان

سرطان تخمدان قابل معالجه است

سرطان تخمدان قابل معالجه است، بخصوص اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود. با معالجه و بهبود سرطان، بسیارى از زنان مى‏توانند زندگى طولانى و رضایت‏بخشى داشته باشند حتی با سرطان پیشرفته تخمدان.

سرطان تخمدان چیست؟

وقتى یک گروه سلول‏هاى نابهنجار رشد می کنند و از کنترل خارج می ‏شوند ، توده‏ هاى یا برآمدگى تشکیل می‌دهند که به آن تومور می‌گویند، سرطان به وجود می‌آید. سه نوع سرطان تخمدان وجود دارد:

  • سرطان اپی‌تلیومی (متداول‌ترین نوع)
  • تومورهای سلول‌های طناب جنسی
  • تومورهای Stromal تخمدان (نادر)

مهم‏ترین عواملى که بر نتیجه سرطان تخمدان اثر می‌گذارند، مقدار تومور، مرحله پیدایش تومور و قابلیت برداشت کامل آن با جراحی است.

مراحل سرطان تخمدان

سرطان تخمدان می تواند در رحم، شکم (حفره صفاق) یا گروه‌هاى لنفى داخل شکم پخش شود. به مقدار گسترش سرطان در زمان تشخیص، مرحله سرطان مى‏گویند:

  • مرحله اول: تومورها فقط در داخل تخمدان‏ها هستند.
  • مرحله دوم: تومورها در داخل رحم پخش شده‏ اند.
  • مرحله سوم: تومورها در داخل شکم پخش شده‏ اند.
  • مرحله چهارم: تومورها بیشتر گسترش یافته‌اند، معمولاً در حفره سینه.

جراحی

جراحی موفقیت آمیزترین درمان سرطان تخمدان است. در خلال جراحی، تمام یا قسمت زیادی از تومور برداشته می‌شود (Debulking). نمونه سلول‌ها برای آسیب‌شناس فرستاده می‌شود تا تشخیص دقیق و درجه تومور مشخص شود. در تومورهای مرحله اولیه که کاملاً برداشته شده‌اند، ممکن است جراحی به تنهایی کافی باشد.

شیمی‌درمانی

در شیمی‌درمانی با دارو، سرطان معالجه می‌شود. بعضی اوقات قبل از جراحی اجرا می‌شود تا تومور کوچک شود و بیشتر پس از جراحی برای کاهش علایم و جلوگیری از بازگشت سرطان تجویز می‌شود. داروهایی که پایه آنها پلاتین است (مثل کربوپلاتین یا سیس‌پلاتین) استفاده می‌شوند. در مواردی ترکیبی از این داروها با پاکلیتاکسل تجویز می‌شود.

پاتولوژی

نمونه‌های تومور برای آسیب‌شناس فرستاده می‌شوند تا نوع سرطان و ویژگی‌های سلول‌ها مشخص شود. این بررسی به برنامه‌ریزی درمان و پیش‌آگهی کمک می‌کند.

تیم پزشکی مراقب

  • متخصص جراحی سرطان زنان
  • آسیب‌شناس سرطان
  • متخصص شیمی‌درمانی
  • نرس‌ها، تکنسین‌ها و متخصصان تغذیه

مراقبت‌های مکمل

استراحت درمانی، گروه‌درمانی، هنر درمانی و موسیقی درمانی از جمله مراقبت‌های مکمل هستند.

کنار آمدن با معالجه و پیگیری

پس از پایان درمان، بیماران ممکن است عوارض جانبی یا خستگی داشته باشند. ملاقات‌های منظم با پزشک برای بررسی بازگشت بیماری ضروری است. آزمایش‌های خون و تصویربرداری بر اساس توصیه پزشک انجام می‌شود.

توده تخمدان
جراحی تخمدان برای برداشتن توده سرطانی
این تصویر نمای توده ۲۰×۱۸سانتیمتر تخمدان و رحم کوچک در عقب تخمدان در حین جراحی برداشتن توده سرطانی با حفظ باروری بیمار را نشان می‌دهد.

معالجه و مراقبت‌ها

جراحی

جراحی موفقیت‌آمیزترین روش درمان سرطان تخمدان است. در خلال جراحی تمام یا بخش زیادی از تومور برداشته می‌شود (Debulking). نمونه سلول‌ها برای آسیب‌شناس فرستاده می‌شوند تا درجه و نوع دقیق تومور مشخص شود. برای تومورهایی که در مرحله اولیه هستند و کاملاً برداشته شده‌اند، ممکن است جراحی کافی باشد، ولی بیشتر بیماران پس از جراحی نیاز به درمان‌های تکمیلی دارند.

شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی با استفاده از داروهای پایه پلاتین مانند کربوپلاتین و سیس‌پلاتین و در برخی موارد پلاکلتیاکسل انجام می‌شود. این درمان ممکن است قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور و یا بعد از جراحی برای کاهش احتمال عود بیماری انجام شود. دوره‌های درمان معمولاً سرپایی و هر سه تا چهار هفته یک بار هستند و شامل چند سیکل می‌شوند.

پاتولوژی

نمونه‌برداری و بررسی پاتولوژیک تومور بخش مهمی از درمان است. آسیب‌شناس تعیین می‌کند که نوع سرطان اپی‌تلیالی، تومورهای سلول‌های طناب جنسی یا استرومایی است و درجه تمایز آن چقدر است، که این اطلاعات در انتخاب روش درمانی تأثیرگذار است.

تیم پزشکی مراقب

بهترین نتایج زمانی حاصل می‌شود که درمان توسط تیم تخصصی انجام شود که شامل:

  • متخصص جراحی سرطان زنان
  • آسیب‌شناس سرطان
  • متخصص شیمی‌درمانی
  • پرستاران و متخصصان تغذیه

مراقبت‌های مکمل

در طول درمان می‌توان از روش‌های مکمل مانند استراحت درمانی، گروه‌درمانی، هنر درمانی و موسیقی درمانی بهره برد. تیم پزشکی اطلاعات لازم را به بیمار ارائه می‌دهد.

کنار آمدن با عوارض درمان

بسته به فرد، عوارضی مانند خستگی، کم‌خونی، تهوع و مشکلات عصبی ممکن است رخ دهد. رعایت استراحت، تغذیه مناسب و ورزش سبک با مشورت پزشک می‌تواند کمک‌کننده باشد.

پیگیری مرتب

پس از اتمام درمان، ملاقات‌های منظم با پزشک ضروری است تا احتمال عود بیماری بررسی شود. این شامل معاینات جسمی، آزمایش‌های خون (مانند CA-125) و بررسی‌های تصویربرداری است.